پس از پایان عمل، بدن وارد فاز بهبودی و ترمیم می شود که در آن مراقبت های پس از عمل به اندازه خود جراحی بینی اهمیت دارد. در میان تمام توصیه های پزشکان پس از رینوپلاستی، شستشوی بینی یکی از حیاتی ترین، مهم ترین و در عین حال چالش برانگیز ترین بخش های مراقبت برای بیماران است. بسیاری از بیماران به دلیل ترس از درد، آسیب رساندن به بینی یا عدم آگاهی از روش صحیح، از شستشوی بینی غفلت می کنند که این امر می تواند منجر به عوارضی مانند عفونت، تشکیل پوسته های سفت، انسداد تنفسی و حتی چسبندگی های داخل بینی شود. در این مقاله جامع، به بررسی دقیق اهمیت شستشو، نحوه صحیح انجام شستشو، روش های تمیز کردن خون خشک شده، به معرفی بهترین محلول ها و تمام نکات لازم برای یک روند بهبودی راحت خواهیم پرداخت.
چرا شستشوی بینی بعد از عمل ضروری است؟
پس از جراحی بینی، مسیر تنفسی شما دچار تغییرات زیادی می شود ؛ در طول عمل بینی، برای کنترل خونریزی، تامپون ها یا گازهای استریل در بینی قرار می گیرد و بافت های داخلی دچار تورم و التهاب می شوند. پس از خارج کردن تامپون ها (معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد)، بدن شروع به ترمیم بافت ها می کند. در این فرآیند، ترشحات مخاطی، خونابه و لخته های خون در حفره های بینی جمع می شوند. اگر این مواد با شستشو خارج نشوند، خشک شده و به صورت پوسته های سفت و چسبناک در می آیند. این پوسته ها می توانند باعث انسداد راه هوایی، بوی بد، فشار و درد شوند. مهم تر از همه، این پوسته ها می توانند مانع از رشد صحیح مخاط و ترمیم طبیعی زخم ها شوند و حتی باعث ایجاد چسبندگی بین مخاط و غضروف شوند که نیاز به جراحی بینی ترمیمی دارد. شستشوی منظم، رطوبت بینی را حفظ کرده، خطر عفونت را به شدت کاهش می دهد و تنفس راحت را برای بیمار تضمین می کند.
بهترین مایع شستشو بینی بعد از رینوپلاستی
انتخاب مایع مناسب برای شستشو بسیار مهم است ؛ استفاده از مایعات نامناسب می تواند باعث سوزش شدید، آسیب به سلول های مخاطی و افزایش تورم شود. سرم شستشو بهترین، امن ترین و در دسترس ترین گزینه است که بیمار می تواند آن را از داروخانه تهیه کند. سرم شستشو محلولی است که غلظت نمک آن دقیقاً برابر با مایعات بدن است که این ویژگی باعث می شود که هیچگونه سوزشی روی مخاط ایجاد نکند و سلول ها را تحریک نکند.
مواد ممنوعه برای شستشو عبارت اند از :
- از آب معمولی لوله کشی استفاده نکنید.
- از محلول های ضدعفونی کننده قوی مثل بتادین یا الکل استفاده نکنید، زیرا مخاط بینی را می سوزانند.
- از سرم های گیاهی یا معطر بدون تجویز پزشک خودداری کنید.
نحوه صحیح شستشو بینی بعد از عمل
ابتدا دستان خود را به خوبی بشویید و سرم شستشو را به دمای اتاق برسانید (استفاده از سرم سرد باعث سردرد و سرفه می شود). جلوی روشویی بایستید و سر خود را کمی به جلو خم کنید و دهان خود را باز نگه دارید. این نکته بسیار مهم است؛ اگر دهان بسته باشد، آب وارد حلق و گوش ها شده و باعث عفونت یا گوش درد می شود.
نوک سرنگ را بدون سوزن وارد سوراخ بینی کنید (نه خیلی عمیق). سر را به سمت مخالف بچرخانید (مثلاً اگر سوراخ چپ را می شویید، سر را به راست بچرخانید). آب داخل سرنگ را به آرامی فشار دهید تا از سوراخ دیگر خارج شود.
نوک بطری را روی سوراخ بینی بگذارید و به آرامی فشار دهید تا آب از سوراخ دیگر عبور کند. در نهایت همین عمل را برای سوراخ دیگر تکرار کنید تا زمانی که آب خروجی شفاف باشد.
تمیز کردن خون خشک شده بینی بعد از عمل
یکی از مشکلات شایع پس از عمل، جمع شدن خون در ورودی بینی و خشک شدن آن است که باعث ایجاد زخم های سیاه رنگ و ناخوشایند می شود. تمیز کردن این ناحیه نیازمند دقت فراوان است تا به بخیه ها آسیب نرسد. بنابراین هرگز سعی نکنید خون خشک شده را به زور بکنید یا تحت فشار قرار دهید. این کار باعث کنده شدن پوست زنده، خونریزی مجدد و ایجاد زخم دائمی می شود. برای نرم کردن، از یک گاز استریل یا پنبه آغشته به سرم شستشو یا پماد های تجویز شده استفاده کنید.
زمان بندی شستشو بعد از عمل
معمولاً در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول در این زمان تامپون ها در بینی هستند و شستشو داخلی امکان پذیر نیست. فقط می توانید ورودی بینی را با گاز مرطوب تمیز کنید. پس از برداشتن تامپون یا اسپلینت بینی شستشو باید آغاز شود. در روزهای اول، ممکن است شستشو کمی دردناک یا ترسناک باشد، اما باید روزانه حداقل ۳ تا ۴ بار انجام شود.هفته اول و دوم شستشو باید منظم و با دقت ادامه یابد چرا که در این دوران ترشحات بسیار زیاد است.
شستشو باید تا دوماه ادامه یابد تا زمانی که تنفس کاملاً باز شود و پوسته های خشک شده داخل بینی تشکیل نشوند.
